Nederland moet verantwoord verder met nanotechnologie

De Commissie Maatschappelijke Dialoog Nanotechnologie presenteert haar bevindingen:

• Burger is positief over mogelijkheden nanotechnologie, maar is zich ook bewust van risico’s
• Als toepassing nanotechnologie ‘dichter bij lijf’ komt, is burger voorzichtiger
• Goede informatievoorziening naar burger over nanotechnologie blijft belangrijk
• Interesse burger gaat uit naar toepassingsgebieden gezondheid, voeding, persoonlijke verzorging, veiligheid & privacy

De onafhankelijke Commissie Maatschappelijke Dialoog Nanotechnologie (CieMDN) heeft vandaag haar eindrapport gepresenteerd van de nano-dialoog in het science center NEMO te Amsterdam. De belangrijkste conclusie uit het rapport is dat Nederland verantwoord door moet gaan met de ontwikkelingen op het gebied van nanotechnologie, maar met aandacht voor de risico’s die de technologie met zich meebrengt.

In maart 2009 werd de CieMDN ingesteld met als doel het stimuleren en faciliteren van een maatschappelijk dialoog over nanotechnologie. De maatschappelijke dialoog beschouwde de CieMDN als een middel om bij te dragen aan een verantwoorde ontwikkeling van nanotechnologie, waarbij zowel oog is voor de kansen als voor de zorgen en bezwaren.

Verantwoord verder met nanotechnologie
‘Verantwoord verder met nanotechnologie’. Zo kan de opvatting worden samengevat van de vele Nederlandse burgers die betrokken waren bij de door de CieMDN georganiseerde dialoog over nanotechnologie. Nederlanders hebben een open houding voor de nieuwe mogelijkheden van nanotechnologie in haar verschillende verschijningsvormen en uiteenlopende toepassingsgebieden. Maar zij onderkennen ook dat de nieuwe technologie ongewenste gevolgen met zich kan meebrengen. Daarmee heeft de Nederlandse burger een genuanceerde houding ten opzichte van nanotechnologie.

Ver-van-ons-bed-show
Nederlanders nemen wel een meer afwachtende houding aan ten aanzien van naotechnologie wanneer toepassingen ervan ‘dichter bij lijf’ komen. “Nano-coating op de ramen van gebouwen of op de wand van de koelkast roept relatief weinig vragen om onderzoek naar de risico’s op. Dat is daarentegen wel het geval als het gaat om nano-deeltjes in voeding of cosmetica�, aldus professor Peter Nijkamp, voorzitter van de CieMDN.

Gezondheidzorg belangrijkste thema
Voor de nano-dialoog zijn er verschillende thema’s geselecteerd zoals persoonlijke verzorging,  gezondheid, voeding, natuur en milieu, veiligheid en privacy, internationale ontwikkeling en economische groei. Hiervan heeft het thema ‘gezondheid’ de meeste aandacht gekregen. Nederland vindt gezondheid een cruciaal goed, waarvoor de mogelijkheden die nanotechnologie biedt, zeker onderzocht moeten worden, vooral in het diagnosticeren en bestrijden van ziekten. Wel vindt men dat hiervoor een adequaat systeem van onderzoek, vergunningverlening en toezicht noodzakelijk is. “De ‘dicht bij mijn lijf’ onderwerpen zoals gezondheid, persoonlijke verzorging, voeding en veiligheid en privacy zullen altijd hoog op de eigen agenda staan van de Nederlanders. De dialoog over deze onderwerpen zal continue gevoed moeten worden met nieuwe up-to-date informatie over nanotechnologie die publiekelijk beschikbaar moet zijnâ€?, aldus Nijkamp.

“De afgelopen 22 maanden hebben wij ons ingezet om een dialoog op gang te zetten over nanotechnologie. We hebben gemerkt dat steeds meer mensen in Nederland nu begrijpen wat de mogelijkheden en de risico’s van nanotechnologie zijn. Echter, we hopen natuurlijk dat in 2011 de dialoog verder gaat om het begrip van nanotechnologie nog verder te vergroten,â€? aldus Nijkamp. 

Risico-analyse
Staatssecretaris Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu) sprak zijn waardering uit voor het werk van de Commissie. “Nanotechnologie biedt kansen voor een compleet nieuwe industrie. Tegelijkertijd zijn er nog veel onzekerheden. We zullen voorzichtigheid in acht moeten nemen, zonder mooie ontwikkelingen in de weg te zitten. Daarom is het verstandig om van nieuwe investeringen minimaal 15% te besteden aan risico-analyse�, zo licht de staatssecretaris toe.

Over nanotechnologie
Nanotechnologie is een verzamelnaam voor technieken die het mogelijk maken te werken met deeltjes die een omvang hebben van nanometers (een nanometer is een miljardste meter). Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen het gebruik van nano-deeltjes in allerlei toepassingen (nano als product) en het gebruik van nanotechnologie in het productieproces (nano als proces). Door op nanoschaal te werken, wordt het mogelijk om zowel organisch als niet-organisch materiaal aan te passen of zelfs nieuwe materialen te creëren.

Over de CieMDN
De CieMDN heeft in de periode maart 2009 - december 2010 een maatschappelijke dialoog georganiseerd over nanotechnologie. Ze voerde de dialoog niet zelf, maar bood anderen een podium, Nanopodium, om de dialoog te voeren. De CieMDN volgde daarbij een bottom-up procedure waarbij iedereen werd uitgenodigd een bijdrage aan de dialoog te leveren en zijn/haar ideeën daarvoor in de vorm van een projectvoorstel aan de CieMDN voor te leggen.
De CieMDN heeft bij de selectie van de projecten als belangrijk criterium de omvang van de te bereiken doelgroep gehanteerd en er zo zorg voor gedragen dat een zo groot mogelijk publiek bij de dialoogactiviteiten werd betrokken. Het totale geschatte bereik van de projecten was enkele miljoenen personen. Het uiteindelijke bereik is niet goed te meten, maar uit de (representatieve) eindmeting in november 2010 komt naar voren dat meer dan de helft van de Nederlandse burger wel eens van nanotechnologie heeft gehoord, dit is een stijging van 10% vergeleken met de nulmeting in augustus 2009.
________________________________

Rapport Verantwoord verder met nanotechnologie. Bevindingen maart 2009 – januari 2011. | Download (1 MB)

Werkverslag CieMDN, verslag over de periode maart 2009 – januari 2011 | Download (1,3 MB)