Veel animo voor maatschappelijke dialoog

Sinds de Commissie Maatschappelijke Dialoog Nanotechnologie (CMDN) een dik jaar geleden (30 maart 2009) van start ging, groeit de animo voor de maatschappelijke dialoog over nanotechnologie, zo blijkt uit de in mei verschenen Tussenrapportage.

Eind december 2009 werden in een eerste ronde 21 projecten goedgekeurd en eind maart 2010 volgde de goedkeuring van nog eens 14 projecten. Het geschatte bereik varieert per project van enkele honderdduizenden tot een paar miljoen voor de TV-uitzendingen. Ondanks de nodige dubbeltellingen, betekent dat dat veel Nederlanders in aanraking komen met nanotechnologie. Tegelijkertijd begint er rond de projecten een ‘nano community’ te ontstaan van onderzoekers en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en overheid.

Download Nanopodium Tussenrapportage | mei 2010
Verslag over de periode maart 2009 – april 2010.
download het Hoofdrapport (9.1 MB)
download Bijlage 1: Projectsheets (1.40 MB)
download Bijlage 2: Bereik van projecten (109 KB)
download Bijlage 3: Kalender (126 KB)

De Tussenrapportage geeft een overzicht van alle activiteiten die Nanopodium tot nu toe heeft verricht. De CieMDN is indertijd ingesteld om een publieke agenda op te stellen voor een maatschappelijke dialoog over nanotechnologie en die dialoog te stimuleren door het ondersteunen van initiatieven. Uitdrukkelijk niet om die dialoog zelf te voeren. Op een werkconferentie in mei 2009 met een aantal onderzoekers en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties is overlegd over de thema’s en over de vorm van de maatschappelijke dialoog. Na verdere gesprekken over de publieke agenda met vertegenwoordigers van bedrijfsleven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties werd gekozen voor de volgende thema’s: gezondheid, voeding en gezondheidszorg; natuur, milieu en duurzaamheid; veiligheid en privacy; internationale aspecten en duurzame economische groei. Daarbij zouden de activiteiten in eerste instantie worden gericht op informatievoorziening en bewustwording en later wat nadrukkelijker op de dialoog.

Dat informatievoorziening en bewustwording geen overbodige luxe zijn, bleek uit de nulmeting die in opdracht van de CieMDN werd uitgevoerd. Bijna de helft van de ondervraagde 2,500 mensen bleek nog nooit van nanotechnologie te hebben gehoord; een kwart had er weleens iets over gehoord en circa 30% meende wel ongeveer te weten wat het inhield. Uit de nulmeting bleek verder dat mensen zowel nieuwsgierig als enigszins argwanend waren over nanotechnologie. Men zag kansen voor een meer efficiënte en duurzame productie, maar men zag ook risico’s. De eventuele risico’s werden groter naarmate nanoproducten dichterbij het eigen lichaam kwamen. Een andere uitkomst was dat men er op vertrouwde dat de overheid borg zou staan voor de veiligheid en in ieder geval openheid zou betrachten over eventuele risico’s.

Om de informatievoorziening te verbeteren werd Kennislink gevraagd om een themapagina Nanotechnologie in het leven te roepen. Via de themapagina werden 64,000 artikelen opgevraagd, veelal door scholieren en leraren en het aantal page views bedroeg circa een kwart miljoen. Op 29 september 2009 werd het Nanopodium startevenement gehouden in de Nieuwe Kerk in Den Haag, opgeluisterd door de minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven. Tijdens dit evenement werd de publieke agenda voor de maatschappelijke dialoog gepresenteerd. Kort daarvoor vond er een scholierenconferentie plaats in Nijmegen voor redacteuren van schoolkranten. De prijs voor het beste verslag, ‘Je string voor altijd schoon dankzij nanotechnologie’ (link), ging naar het Over Betuwe College.

Eind september ging ook de website Nanopodium online. Inmiddels heeft deze ruim 9,000 bezoekers getrokken met een gemiddelde van 44 per dag. Voor de helft zijn dat terugkerende bezoekers; voor de andere helft nieuwe. De website speelt een centrale rol in het ontstaan van de eerder genoemde ‘nano community’.

Voor de nabije toekomst staat nog een aantal activiteiten op stapel. Medio september wordt een internationale workshop ‘National Nano Debates’ gehouden. Begin november is er een conferentie die samen met de ingenieursvereniging KIVI/NIRIA wordt georganiseerd over de rol van onderzoekers en ingenieurs. Het Nanopodium eindevenement staat gepland voor eind januari 2011. In het vroege voorjaar van 2011 zal tenslotte de Eindrapportage worden aangeboden aan de regering.