Verslag van het Nanocongres 'Kan de schepping beter? Grote vragen over kleine deeltjes' op 11 juni 2010 met een quote van Maarten Verkerk, voorzitter Lindeboom Instituut:

‘We moeten de wetenschappers zeker niet alleen laten beslissen over zaken die ons allen aangaan, als je pas meedenkt als een technologie al klaar is, dan ben je als ethisch filosoof te laat. En de geschiedenis leert ons helaas, dat de mens meestal niet in staat is technologie slechts voor nobele doeleinden te gebruiken.’

tijdens het Nanocongres “Kan de schepping beter? Grote vragen over kleine deeltjes” op 11 juni 2010.

Allerlei meningen vlogen door de zaal tijdens het congresdebat “Kan de schepping beter? Grote vragen over kleine deeltjes? van de stichting voor Rematorische Wijsbegeerte. Na een korte introductie in de nanotechnologie, was het zeer gemengde publiek graag bereid mee te denken. Toeschouwer en student theologie Clemens van den Berg: “Wij kunnen als christenen het goede voorbeeld geven aan de rest van de samenleving, door vooruitgang toe te juichen maar behoedzaam te blijven.“

“Ik zal er wel niet veel van begrijpen, maar het lijkt me toch interessant,? vertelt Corbie Westland, één van de bezoekers van het congres. Ze heeft wel eens van nanotechnologie gehoord, maar daar blijft het ook bij. Tijdens de inloopkoffie vertelt ze: “Het is iets met verhoudingen, zo onvoorstelbaar klein!“ Haar metgezel Bert van Esterik maakt zich wel een beetje zorgen. “Kijk, ze kunnen nu Parkinsonpatienten helpen met hersenimplantaten. Prachtig natuurlijk. Maar een foutje kan al voor extra geheugenverlies zorgen. Wat als nano-implantaten dat uiteindelijk als doel krijgen? Ze zouden je geloof zomaar kunnen uitwissen!?  Corbie en Bert komen vooral naar het congres voor duidelijkheid: wat kan er al met nanotech en wat kunnen ze verwachten in de toekomst.

Ze zijn niet de enigen. De zaal zit vol met zo’n 150 belangstellenden, van bejaarden tot studenten en hippe middelbare dames. Zaalvoorzittter Jan Hoogland opent de middag met geruststelling dat er niet veel van het publiek verwacht wordt. “Nanotechnologie is zo’n specialistisch onderwerp, deze lezingen zijn juist om uit te leggen waar we het over hebben.  We willen met u nadenken welke plaats nanotechnologie in onze samenleving moet krijgen en daarvoor hoeft u geen ‘deskundige’ te zijn. U bent immers allen ‘ervaringsdeskundige’!?

Naar goed christelijk gebruik opent de lezing met een bijbelvers, dit maal over de toren van Babel. Het vermogen om te bouwen was iets goeds, maar de menselijke beslissing om tot de hemel te bouwen bleek een minder goed idee. Wellicht moet alle technologische vooruitgang zo bezien worden: het hangt er vanaf hoe de mens ‘m gebruikt. Dit sentiment zal nog vaker tijdens het congres boven komen drijven.

Passie | Keynote speaker en Delftse hoogleraar nanotechnologie Cees Dekker verzorgt het educatieve deel van de dag. In een stevig tempo zet hij toepassingen, moeilijkheden en fictie rond nanotechnologie op een rijtje. Fantastische filmpjes over de eiwitmachines in onze cellen worden moeiteloos afgewisseld met trailers van science fiction films en wetenschappelijke data. Maar bovenal spat Dekkers enthousiasme, zijn passie voor het vak, de zaal in. Het kost weinig verbeeldingskracht om zijn verre voorouder aan die toren van Babylon te zien bouwen, volledig overtuigd van de nobele zaak.  In het congres werd Dekker namelijk voorgegaan door een aantal sprekers die de voortschrijding van technologie toch wat sceptischer bekeken. “We moeten de wetenschappers zeker niet alleen laten beslissen over zaken die ons allen aangaan,? pleitte Maarten Verkerk, oud-chemicus en aangesloten bij het Lindeboom Instituut. “Als je pas meedenkt als een technologie al klaar is, dan ben je al ethisch filosoof te laat. En de geschiedenis leert ons helaas, dat de mens meestal niet in staat zijn technologie slechts voor nobele doeleinden te gebruiken.?

Maar Cees Dekker, zelf ook christen, is voorbereid op deze kritiek. Het slot van zijn presentatie draait puur om zijn beleving van zijn werk en geloof: die gaan prima samen. “Ik denk dat het niet nodig is om bang te zijn voor nanotechnologie op zich. De twijfel of technologische vooruitgang goed is, is eigenlijk niet nieuw. Bij de ontdekking van de stoommachine, de pil of internet stelden we ons dezelfde vragen. Ik denk dat we god en onze medemensen moeten dienen met alles wat we hebben, óók ons verstand. Natuurlijk moeten we oppassen voor hoogmoed, maar we hebben ook opdracht gekregen om de tuin van god te bewerken. Als mensen moeten we heersen over de natuur, daar valt voor mij ook de nanotechnologie onder.?

Het publiek is duidelijk onder de indruk van Dekkers betoog. Er zijn meer vragen dan Dekker kan beantwoorden, variërend van ‘hoe word ik net zo gedreven als u’ tot ‘heeft een nanomachine een ziel?’  Maar het programma loopt al uit en na ruim twee uur luisteren is het tijd voor de interactiever delen van het programma. Na een kort ‘youtube moment’ waarin filmpjes de kijker nog iets beter een idee moeten geven van de schaal en implicaties van nanotechnologie, is het tijd voor de discussie.

Heiligschennis | Vooral de eerste stelling “de schepping is niet van god alleen? doet een hoop stof opwaaien.  Het publiek wordt eerst opgeroepen te stemmen door een groen of een rood brief je op te houden. Daarna mogen ´afwijkende stemmers’ hun standpunt verdedigen. Tot slot wordt elke stelling nog door een deskundige besproken. Verassend genoeg is de meerderheid het met de eerste stelling eens: een woud van groene briefjes kleurt de zaal. Maar de meningen van de ´roden´ liegen er niet om. “Ik noem dat heiligschennis.  Wij prutsen maar wat aan, dat kun je toch geen schepping noemen!? Een groene stemmer werpt tegen: “God schiep toch ook de nanotechnologen? Dan is alles wat zij scheppen ook zijn schepping.? Helaas verdwijnt het vuur een beetje uit het publiek tijdens de verdediging van deze stelling door bioloog, filosoof en theoloog Palmyre Oomen. Met een langdradig theoretisch verhaal vol vakjargon zet zij menige blik op oneindig.

Er volgen nog drie stellingen maar de passie keert pas weer terug tijdens de afsluitende borrel. Alle e sprekers worden belaagd door nieuwsgierige vragen. In groepjes praat het publiek nog wat na. De lezing van Cees Dekker heeft toch de meeste indruk gemaakt, ook op Corbie. “Geweldig hoe hij erover vertelt! Ik snapte niet alles, maar de details zijn toch ook niet belangrijk. Ik denk dat het een mooie technologie is. Natuurlijk kan die misbruikt worden, maar dat ligt dan toch echt aan de mensen. Het is onze opdracht om nieuwe ontdekkingen op een goede manier te gebruiken.?

Verslag van het Nanocongres “Kan de schepping beter? Grote vragen over kleine deeltjes? op 11 juni 2010 door Bo Blanckenburg.

Reacties

ben het met Cees Dekker eens, dat we hoofd en hart hebben gekregen om ermee te werken, de wereld te onderzoeken en een leven van goede kwaliteit te helpen ontwikkelen. de opgaaf is om samen te bepalen wat ‘hoge kwaliteit’betekent. dat is een proces dat mijns inziens ver achterloopt bij de ontwikkeling van kennis in de natuurwetenschappen

reinbrand visman op 26-08-2010

Commenting is not available in this weblog entry.