Nanovisie van Jan Hoogland, bijzonder hoogleraar Christelijke Filosofie aan de Universiteit Twente, hoofdredacteur van het tijdschrift Beweging:

‘Je hoeft geen deskundige te zijn om iets verstandigs te zeggen over welke impact nanotechnologie zou moeten hebben op ons leven.’

Nanotechnologie lijkt grote technologische veranderingen met zich mee te brengen. Aan de ene kant is technische vooruitgang niets nieuws, en een goede tendens. Aan de andere kant bijkt het vaak –achteraf- dat technologieën andere veranderingen met zich meebrengen dan in eerste instantie gedacht. Want wat gaat nanotechnologie doen met ons leven, met ons beeld van elkaar en de wereld?  Geen enkele techniek is waardevrij.

Wetenschappers stellen zich daar vaak wat dubbel in op. Ze kijken naar de verre toekomst en schetsen prachtige toekomstbeelden. Deze ziekte wordt opgelost, het energieprobleem wordt verleden tijd: allemaal dankzij nanotechnologie. Zo profiteren zij van de hype. Onderzoek drijft immers op financiering en die moet ergens vandaan komen.

Maar wanneer er gevraagd wordt naar mogelijke negatieve effecten in die prachtige toekomst, dan valt het ineens allemaal wel mee. ‘Er is nog weinig aan de hand, deze technieken zijn nog zó onschuldig en opgesloten in het lab…’
We zijn nog puur bezig met onderzoek, inclusief alle succesjes en mislukkingen. Ethische dilemma’s gaan volgens hen pas over jaren en jaren spelen.

Ik denk dat het goed is dat ook wij, als christelijk filosofische stichting, over dit soort ontwikkelingen nadenken. Laten we niet klakkeloos de visie van een ander aannemen, maar vanuit ons eigen filosofisch perspectief méédenken met de wetenschap. Daarbij laten we ons graag inspireren door onderzoek. We zagen tijdens het congres ook weer hoe aanstekelijk het tomeloze enthousiasme van Cees Dekker werkte. Die passie, die drive om de details van Gods schepping te ontrafelen, dat is geweldig om als publiek eventjes mee te voelen. Ook de prachtige animaties die Cees Dekker liet zien geven een adembenemend inkijkje in de kleinste bouwsteentjes van ons universum.

Maar we moeten daarnaast voorzichtig blijven. Ons wetenschappelijk en technisch kunnen moet ons niet overmoedig maken, alsof wij meebouwen aan de toren van Babel, een weg naar de hemel. We weten nog niet wat de gevolgen zijn van het scheppen van nieuwe materialen met nanotechnologie. Onderzoekers letten daarbij vaak op de technische feiten, zoals hoe gevaarlijk een stof is voor mens en milieu. Maar als mensen met een levensovertuiging is het goed om deze dingen ook vanuit een meer levensbeschouwelijke en filosofisch oogpunt te bekijken. We moeten namelijk constant blijven bedenken: passen deze ontwikkelingen wel in wat wij willen en verstaan onder een goed, menswaardig leven?

Op ons congres werd daar door sprekers, panelleden en publiek goed over nagedacht. Daarmee is een eerste stap gezet. Graag ik beveel u allen echter aan om mee te doen en te denken in het vervolg dat wij hieraan willen geven, bijvoorbeeld in ons volgende project of in één van de andere projecten van Nanopodium. Want ik denk dat we nog lang niet klaar zijn met de dialoog over nanotechnologie. Sterker nog: dit congres heeft mij in ieder geval een stuk nieuwsgieriger gemaakt naar de voortgang van de discussie.?

De nanovisie van Jan Hoogland is opgetekend door Bo Blanckenburg tijdens het Nanocongres“Kan de schepping beter? Grote vragen over kleine deeltjes? op 11 juni 2010.

Reacties

Ik ben het eens met deze visie. Weet er niet zo heel veel van af maar waar ik steeds aan moet denken is dat een Nano deeltje eigenschappen aan kan nemen. Zou het niet kunnen dat een eigenschap zover ontwikkeld is,{ bij de ene mens meer dan bij een ander}, dat het bepaalde vibraties van levende wezens in omgeving kan opnemen. Ik als Chrsten denk dan een beetje spookachtig. Misschien komt daar de Spirituele visie wel vandaan. Als dat wetenschappelijk aangetoond zou kunnen worden, wat zou dit betekenen voor het geloof van de mensheid.

Verder denk ik dat het een zeer groot zorgenkind is om ermee te gaan experimenteren, omdat het juist andere eigenschappen aan kan nemen.

laja

lajabierman op 18-07-2010

Ik ben in voor alle nieuwe technieken, maar vraag me bij deze techniek af of de gevolgen op de lange termijn bekend zijn. Of daar net zoals bij medicijn onderzoek wordt gekeken naar de effecten op de lange termijn, helemaal omdat we nu op moleculair niveau bezig zijn. Is en wordt daar wel voldoende over nagedacht ?? Zijn daar in nederland en in Europees verband ethische commissies mee bezig, is er controle op vanuit de Europese unie. Of krijgen we een tweede DDT effect, een tweede softenon schandaal cq asbest claims ???

Kortom wordt er voldoende over de risico’s nagedacht ???

willem schild op 16-08-2010

hoe eerder meegedacht wordt over wetenschappelijk onderzoek en technische ontwikkeling, hoe liever. er zou een voortdurende interactie moeten zijn tussen wetenschappers, degenen die onderzoek aansturen via financiering, bedrijfsleven en de maatschappij. bijvoorbeeld door in universiteiten en hogescholen alfa vakken als filosofie en maatschappijleer in het curriculum op te nemen. door alfa’s mee te laten kijken bij beta onwikkelaars en vice versa.door bij de financiers (EZ, OCW, NWO, Agentschap.nl) ethici en andere alfa’s mee te laten denken over onderzoeksprogramma’s en projectvoorstellen. door publieksakties en openbare discussies.

reinbrand visman op 26-08-2010

Commenting is not available in this weblog entry.