Nanovisie van Marc de Vries, hoogleraar Science and Education en bijzonder hoogleraar christelijke filosofie TU Delft & ontwikkelaar ‘Mag wat kan?:

‘De ethische en filosofische discussie rond nanotechnologie gaat vooral over de gevolgen van de techniek en te weinig over deugden, plichten en verantwoordelijkheden van mensen’

‘Laat ik voor opstellen dat ik veel verwacht van nanotechnologie. In de voedingsindustrie, de gezondheidszorg of met betrekking tot milieuvraagstukken zal nanotechnologie belangrijke en nuttige veranderingen teweegbrengen.’

‘Het is echter belangrijk om ook ethische en filosofische vraagstukken goed aan bod te laten komen en mijns inziens blijft dat een beetje achter bij. Neem bijvoorbeeld de lab-on-a-chip. Dat is een chip waar als het ware een compleet laboratorium op zit. Hiermee is het mogelijk om met zeer kleine hoeveelheden bloed uitgebreid te analyseren. Daarmee kun je op grote schaal bij mensen onderzoek doen naar alle mogelijke risico’s op toekomstige ziekten. Je kunt nagaan wat de kans is dat iemand kanker krijgt, of hart- en vaatziekten.’

‘Dat klinkt heel mooi, maar de gevolgen zijn wel dat je al patiënt bent voordat zich een ziekte geopenbaard heeft. Het lijkt wel weer zo’n grensoverschrijding. Je bent niet meer of ziek, of gezond, maar altijd ‘potentieel’ ziek. Stel dat er uit komt dat je een groot risico loopt om kanker te krijgen, wat moet je dan met die kennis? Kun je daar verder mee leven?’

‘Een andere vraag is of die kennis niet misbruikt kan worden. Stel dat het ziekenhuis aan jouw verzekering gaat doorgeven welke kansen op ziekten jij loopt en de verzekering gaat je meer laten betalen omdat je een grote kans op kanker loopt, is dat dan eerlijk? Misschien zal die ziekte zich wel nooit openbaren en dan heb jij toch altijd meer premie betaald. Is dat terecht? Maar de verzekering zal zeggen dat het risico er voor hen toch was dat jij inderdaad ziek zou worden.’

‘Het zijn allemaal vragen waarover nagedacht moet worden voordat nanotechnologie daadwerkelijk zin intrede gaat doen in de samenleving. In het huidige non-confessionele politieke klimaat komt alleen de gevolgenethiek aan bod: wat levert de gunstigste gevolgen op voor zoveel mogelijk mensen en de minste nadelen voor de zo weinig mogelijk mensen?’

‘Het is echter van belang om ook andere ethische benaderingen zoals de deugden- en plichtenethiek de revue te laten passeren: bijvoorbeeld de vraag wat een goed mens zou doen. Of een focus op de handeling: wat moet je doen en laten? Aan wie kunnen we verantwoordelijkheid af leggen over hetgeen we doen. Ik hoop er zelf aan bij te dragen dat deze kanten van het verhaal ook aan bod komen.’

De nanovisie van Marc de Vries is opgetekend door Hidde Boersma tijdens de “Studiedag docenten van het project ‘Mag wat kan?’ op 16 juni 2010.

Reacties

de visies over de maatschappelijke kanten van nano zijn erg algemeen, ze stellen de vragen, maar geven geen indicatie van een uitwerking. hoe kom je aan informatie waarin wel dieper op zaken wordt ingegaan

reinbrand visman op 26-08-2010

Commenting is not available in this weblog entry.