Cees Dekker, universiteitshoogleraar, TU Delft

De discussie over nanotechnologie gaat niet zozeer over nano, als wel over de vraag hoe we als samenleving moeten omgaan met nieuwe technologie. Die vraag is misschien wel zo oud als de mensheid.

‘Nieuwe gereedschappen, zoals de tastmicroscoop (AMF), stellen ons in staat om op een andere manier naar de wereld te kijken. In plaats van een chromosoom kunnen we nu een enkel DNA-molecuul zien, beetpakken zelfs met nanoscopisch kleine pincetten, en kijken hoe de interactie verloopt met eiwitten. Wat vroeger een amorfe massa was, kunnen we nu op atomaire schaal bekijken, analyseren en begrijpen. Daarbij gaat niet alleen een nieuwe wereld open, maar krijgen we veel meer inzicht in de bestaande wereld.’

‘Als we meer begrijpen van de wereld, kunnen we die kennis ook gebruiken om de wereld een beetje beter te maken. Zelf doe ik bijvoorbeeld onderzoek naar de manier waarop DNA in cellen wordt gerepareerd. Ons DNA wordt voortdurend beschadigd, maar meestal ook weer snel gerepareerd. Als dat reparatie-mechanisme niet goed werkt dan kan dat leiden tot tumoren, maar ook tot allerlei verouderingsziekten. Als je daar iets aan wil doen, dan moet je weten hoe dat reparatiemechanisme werkt en waarom het soms niet werkt.’

‘Een beter begrip van de processen die zich afspelen in de levende cel is niet alleen van belang in de strijd tegen ziekten. We kunnen er op termijn ook ons voordeel mee doen bij het ontwikkelen van nieuwe energiebronnen en het afwenden van de klimaatcrisis. Het besef groeit dat de aarde en alomvattend ecosysteem is, waarin micro-organismen een belangrijke rol spelen. Met behulp van nanotechnologie kunnen we proberen om micro-organismen nog meer nuttige functies te laten vervullen dan ze nu al doen, zoals het omzetten van plantenafval in biobrandstoffen.’

‘In feite maakt nanotechnologie deel uit van een reeks nieuwe technologieën, zoals biotechnologie en informatietechnologie. De ene technologie loopt over in de andere; het zijn convergerende technologieën. Dat maakt ze ook krachtig.
Wij gebruiken bijvoorbeeld nanotechnieken om iemands erfelijke eigenschappen in kaart te brengen. Als dat over een jaar of tien voor iedereen betaalbaar is, kun je gaan denken aan ‘personalised nutrition’ of ‘personalised medicine’, voeding of medicijnen die zijn afgestemd op de biologische eigenschappen van het individu.’

‘De ontwikkeling van die convergerende technologieën roept de vraag op wat we eigenlijk willen met de mens en de mensheid. Dat is geen technische discussie maar een discussie over waarden. Gebruiken we de techniek om mensen beter te maken; de klassieke geneeskunst met moderne hulpmiddelen. Of gebruiken we de technieken om mensen te verbeteren. Daarbij gaat het niet om de techniek zelf, maar om de intentie waarmee je hem wilt gebruiken.
Het is nog wat vroeg en de kans is groot dat we ons verliezen in allerlei science fiction-verhalen, maar we moeten toch wel vast gaan nadenken over de vraag hoe we deze technologie willen inzetten.’

Reacties

Als gewone burger vind ik dat de ontdekking en ontwikkeling van nanotechnologie en de toepassing van productverbetering niet tegen gehouden moeten worden door angst voor het onbekende. Controle op wat er plaats vind bij productie en gebruik van reeds ontwikkelde producten daarvan is men al bewust.
De ethische kant doet al vermoeden of wij voor de schepper gaan spelen. Dit vind ik ook een beetje een te groot bestraffend vingertje want wie vraagt zich door de regel af wat wij produceren als we onszelf reproduceren? Daar is ook een hoop ongemak en ellende uit voortgekomen die we steeds weer bestrijden?
Toen het wiel werd uitgevonden is het daar, gelukkig, ook niet bij gebleven. Kortom,ik gun de wetenschappers de vervulling van hun jongensdromen en ons als burger het nut ervan.

Elfie van Gelder op 17-10-2009

L.S.
De geschiedenis leert dat elke technologie door mensen positief en negatief gebruikt wordt.Hierop zal nanotechnologie geen uitzondering zijn.
Als we mensen beter kunnen maken dan zullen we ook proberen betere mensen te maken.
Voorbeeld zal zijn verbetering van sportprestaties.
Als er veel geld omgaat dan staan de foute gebruikers in de rij.Dit mag ons niet weerhouden te blijven onderzoeken.
Toon Kluijtmans

kluijtmans op 04-11-2009

Veel consumentenproducten met nanodeeltjes zijn al op de markt. Ik vind dat dat niet kan. Eerst weten wat ze doen en dan pas als er geen gevaar voor de gezondheid of het milieu gebruiken, eerder niet. En objectieve voorlichting geven.

Miep Bos, of the European nanotech-free Citizens op 25-01-2010

Je kunt wel oneindig veel technologie ontwikkelen, maar dat hoeft nog niet te betekenen dat de mensheid er beter van wordt. Hoe meer medicijnen en tegenstoffen er bijvoorbeeld ontwikkeld worden, des te meer nieuwe ziektes die er komen.

Manuel, Sebastiaan, Guido, Christophe en Guillaume op 17-06-2010

Wij vinden dat Nanotechnologie uiteraard mag helpen de vooruitgang van de mensheid te bevorderen, maar niet de mens zelf mag veranderen; dwz: we willen niet dat het zover gaat komen dat we chips in ons hoofd geplant krijgen oid, want daarvoor zijn we niet gemaakt. Als we het hebben over het helpen bevorderen van gezondheidskwesties, dan zijn we er voor.

Wietse Bosch, Simoon Cordewener, Anouk Moll en Mar op 17-06-2010

nanotechnologie, als onderdeel van de reeks convergerende technologien, drukt ons weer eens met de neus op de feiten. onze wetenschappelijk/technische ontwikkeling gaat veel sneller dan onze maatschappelijk/ethische. we maken speeltjes voor ons zelf waar we niet altijd verantwoord mee kunnen omgaan. ik denk dat wetenschap en technische ontwikkeling prachtig en gewenst zijn, maar wel parallel aan de ontwikkeling van een consensus over hoe een gezonde samenleving eruit ziet en wat daarvoor nodig is. en dat zal een moeizaam en langdurig proces zijn met veel verschillende soorten deelnemers, wat meer vraagt dan een website en een maatschappelijke dialoog van anderhalf jaar.

reinbrand visman op 26-08-2010

Commenting is not available in this weblog entry.