Frank de Jong, directeur onderzoek en technologie van FEI Company

Binnen enkele jaren kunnen we met onze elektronenmicroscopen daadwerkelijk zien, in drie dimensies, hoe atomen en moleculen bewegen in materialen en biologische preparaten.

‘Dit jaar is het zestig jaar geleden dat de eerste commerciële elektronen-microscoop door Philips werd gebouwd. Met een elektronenmicroscoop kun je dingen zien die met een gewone microscoop onzichtbaar blijven; de onderdelen waaruit een menselijke cel is opgebouwd bijvoorbeeld. Of hoe een virus er uit ziet en hoe het een cel aanvalt. En ander voorbeeld uit de industrie is dat je met de elektronenmicroscoop kunt zien of een bepaalde metaallegering
buigzaam of bros is.’

‘We hielden ons dus al met nanotechnologie bezig lang voordat het woord was bedacht. Er zijn ook al heel wat toepassingen waar mensen niet bij stilstaan dat het nanotechnologie is. Micro-elektronica, de chip in de wasmachine bijvoorbeeld, bestaat uit structuren van enkele nanometers, die in een plakje silicium worden geëtst. In de halfgeleiderindustrie zijn elektronenmicroscopen onmisbaar omdat je daarmee kunt zien wat je hebt gemaakt.’

‘De tweede toepassing is het gebruik van nanodeeltjes in verf, kunststof en cosmetica. Autolakken met nanodeeltjes erin gemengd zijn bijvoorbeeld veel sterker en daardoor beter bestand tegen allerlei invloeden van buitenaf.
In deze sector worden elektronenmicroscopen gebruikt om te kijken hoe groot de deeltjes zijn en waaruit ze bestaan. Er is zorg over eventuele effecten op de gezondheid, vooral van mensen die ermee werken. Met onze microscopen kunnen we onderzoeken waar deeltjes in het lichaam terechtkomen, als ze worden opgenomen.’

‘Het derde toepassingsgebied is de biologie en de medische wetenschap. Ik noemde al het voorbeeld van virussen die je zichtbaar kunt maken. Hetzelfde geldt voor biologische moleculen en de processen in het lichaam waar ze bij betrokken zijn. Veel nieuwe inzichten in de biologie en medische wetenschap zijn ontstaan doordat onderzoekers daadwerkelijk kunnen zien hoe een molecuul zich gedraagt of hoe een proces verloopt.’

‘Met de laatste ontwikkelingen is het oplossend vermogen van de electronen-microscopen goed genoeg om atomen en moleculen in 3D te bekijken. Om beter te kunnen zien wat er verandert in een cel is het ook nog nodig om methoden te ontwikkelen om biologische preparaten natuurgetrouw te kunnen bekijken in de microscoop. Daar werken we hard aan. Als je kunt zien wat er gebeurt, kun je bijvoorbeeld betere medicijnen maken, die je heel gericht worden afgeleverd op de plek waar ze nodig zijn.’

Reacties

Wetenschap is fasinerend, geen twijfel mogelijk. Maar pas nog geen nanodeeltjes toe als je niet weet wat ze in het lichaam doen! Nu zijn we allen proefkonijn in een grootschalig onderzoek, wij willen echter geen proefkonijnen zijn!
Zorg dat die nanodeeltjes nog niet in de consumentenproducten zitten tot het veilig is. Is dat niet mogelijk, zet het dan in ieder geval verplicht op de verpakking! Zodat er keuzevrijheid is. En nog een mogelijkheid: maak een toolkit voor de consument zodat hij zelf kan testen of er nanodeeltjes inzitten of niet. dat moet toch met alle bovenstaande kennis mogelijk zijn!

Miep Bos, of the European nanotech-free Citizens op 25-01-2010

Wetenschappers: ontdek, experimenteer en leer! Maar ook: kom uit je lab en leer de wereld van de mensen kennen! En ook: onderzoek bij je wetenschappelijk onderzoek welke verantwoordelijkheid je draagt/wil dragen als je de wereld aan jullie intelligentie blootstelt.

Welke lessen hebben we kunnen trekken uit 2 eeuwen technologie? Dat bescherming tegen de schadelijke effecten pas op gang komt (en dan nog erg moeizaam) als ze er al zijn. Dat de oorlogsindustrie er het snelst bezit van neemt. Dat de commercie het onmiddellijk inlijft en vervolgens geen stap terug kan doen vanwege financiële belangen.

Ik wil niet zeggen dat nanotechnologie niet ontwikkeld moet worden, maar wel dat wetenschappers veel zorgvuldiger ermee om zouden moeten gaan, in maatschappelijke zin. Bv. door nieuwe uitvindingen langer in de proeftuin te houden.
Door de koppeling van wetenschap en commercie zit de maatschappij op een gevaarlijk spoor, omdat het bedrijfsleven winst voorop stelt, veiligheid daaraan ondergeschikt is (is erg duur) en dus de producten zo snel mogelijk de markt op moeten.

E. Westerhout op 04-05-2010

Commenting is not available in this weblog entry.